Sa Tế là gì? Nguồn gốc của sa tế và có mấy loại Sa tế

Sa tế (satay, sa-te) là một hỗn hợp phụ gia thực phẩm có vị cay nhẹ đậm đà, thường được dùng để tẩm ướp nguyên liệu, hoặc để chấm lẩu, nước lèo, đồ nướng và các món khác. Đây là nguyên liệu không thể thiếu dùng để tạo nên mùi vị đặc trưng, màu sắc đỏ rực rỡ và hương thơm nồng nàn cho các món ăn.

Sa tế được làm từ các nguyên liệu chính như: ớt bột hoặc ớt tươi, dầu ăn hoặc có thêm sả băm nhuyễn và một số gia vị khác (mắm, muối, đường, ….).

sa tế là gì?

Nguồn gốc của sa tế bắt nguồn từ đâu?

Sa tế là một loại gia vị đặc biệt được sử dụng trong nhiều món ăn như nướng, lẩu, hay xào. Sa tế có nguồn gốc từ Ấn Độ và Trung Quốc, nhưng sau đó đã được phổ biến khắp thế giới.

Sa tế Ấn Độ có thành phần chủ yếu là các loại gia vị của người Mã Lai, còn satay Trung Quốc thì được làm từ dầu đậu tương, tỏi, hẹ, ớt, cá và tôm khô.

Sa tế Trung Quốc được ưa chuộng ở các vùng Phúc Kiến và Triều Châu. Sa tế không chỉ làm cho các món ăn thêm thơm ngon và đẹp mắt, mà còn mang đến những hương vị đặc trưng của từng nền văn hóa ẩm thực.

Ngoài Ấn Độ và Trung Quốc, hiện nay sate cũng được yêu thích ở nhiều nước khác như Singapore, Indonesia, Việt Nam, Hàn Quốc,…

nguồn gốc của sa tế
các nguyên liệu làm sa tế

Các loại sa tế phổ biến nhất hiện nay

Có nhiều cách để phân loại sa tế hiện nay trên thị trường. Trong đó phổ biến nhất là 2 cách phân loại: theo cách làm và theo nguyên liệu làm sa tế.

1. Theo cách làm Sate

Theo cách này sẽ có ba loại sa tế chính là sa tế Trung Hoa, sa tế Việt Nam và sa tế Thái Lan. Mỗi loại sa tế có những đặc điểm và hương vị riêng biệt, phù hợp với các món ăn khác nhau của từng nền văn hóa ẩm thực.

1.1. Sa tế Trung Quốc

Sa tế Trung Hoa là một loại gia vị đặc biệt, được làm từ ớt, dầu, tỏi, hẹ, cá và tôm khô. Sa tế Trung Hoa có màu đỏ sẫm, hương vị cay nồng và thơm ngon, rất phù hợp với các món ăn kiểu Phúc Kiến hay Triều Châu. Sa tế Trung Quốc có thể tự làm tại nhà hoặc mua sẵn ở các cửa hàng.

Để làm sate Trung Hoa, bạn cần có những nguyên liệu sau:

  • Ớt khô nguyên quả hoặc ớt bột có sẵn. Bạn nên chọn loại ớt có màu đỏ đậm và mùi thơm đặc trưng của châu Á, như ớt chỉ thiên của Tứ Xuyên.
  • Dầu ăn. Bạn có thể dùng dầu đậu nành, dầu hướng dương hoặc dầu ô liu.
  • Tiêu Tứ Xuyên. Đây là loại gia vị quan trọng trong ẩm thực Tứ Xuyên, có vị tê và thơm nồng. Bạn có thể dùng cả tiêu xanh lẫn tiêu đỏ, nhưng nên loại bỏ hạt đen vì có vị đắng.
  • Các gia vị khác như gừng, tỏi, hành, hồi, quế, nguyệt quế, thảo quả, vừng rang…

Cách làm satay Trung Hoa khá đơn giản, bạn chỉ cần làm theo các bước sau:

  • Cho tất cả các gia vị vào nồi, rót dầu vào và đun ở lửa vừa khoảng 10 phút cho đến khi có mùi thơm bốc lên và phần thân hành vàng đi.
  • Nếu dùng ớt khô nguyên quả, bạn cần sao lên cho dậy mùi thơm rồi giã mịn bằng cối đá hoặc máy xay sinh tố. Nếu dùng ớt bột có sẵn thì bạn bỏ qua bước này.
  • Cho ớt bột vào một cái bát lớn, rồi từ từ đổ dầu đã nấu sôi vào. Bạn nên đổ dần và khuấy đều để tránh bị vón cục hay cháy.
  • Thêm tiêu Tứ Xuyên và vừng rang vào hỗn hợp ớt và dầu. Khuấy đều và để nguội.
  • Sau khi nguội, bạn có thể lọc bỏ phần cặn hoặc giữ nguyên tùy theo sở thích. Đổ sa tế vào hũ kín và để trong tủ lạnh để dùng dần.
sa tế Trung Quốc
sa tế Trung Hoa

1.2. Sa tế Việt Nam

Sa tế Việt Nam được làm từ ớt, tỏi, sả, tôm khô và các gia vị khác. Sa tế Việt Nam có hương vị cay nồng, thơm ngon và đẹp mắt, rất phù hợp với các món ăn như bún bò Huế, lẩu, nướng hay xào. Sate Việt Nam có thể tự làm tại nhà hoặc mua sẵn ở các cửa hàng.

Để làm satay Việt Nam, bạn có thể tham khảo hai cách sau đây:

Cách làm sa tế tỏi ớt: Đây là cách làm sa tế đơn giản và dễ dàng nhất. Bạn chỉ cần chuẩn bị các nguyên liệu như ớt tươi, tỏi, sả, ớt bột, đường, muối và dầu ăn. Bạn băm nhỏ ớt tươi, tỏi và sả, rồi cho vào chảo dầu phi thơm. Sau đó bạn cho ớt bột, đường và muối vào đảo đều với lửa nhỏ. Khi hỗn hợp sôi thì bạn cho dầu hạt điều vào và tắt bếp. Bạn để sa tế nguội rồi cho vào hũ thủy tinh để bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh.

Cách làm sa tế tôm: Đây là cách làm sa tế phức tạp và công phu hơn. Bạn cần chuẩn bị các nguyên liệu như ớt sừng, ớt hiểm, ớt khô, ớt bột, tỏi, hành tím, sả, cà chua, tôm khô, giấm, nước mắm, đường, muối, tiêu và dầu ăn. Bạn ngâm mềm tôm khô rồi xay nhuyễn hoặc giã nhỏ. Bạn băm nhỏ tỏi, hành tím và sả. Bạn băm nhỏ ớt sừng và ớt hiểm. Bạn băm nhỏ cà chua đã lột vỏ và bỏ hạt. Bạn cho dầu vào chảo phi thơm tỏi, hành và sả. Sau đó bạn cho tôm khô cùng các loại ớt vào đảo đều và nhanh tay. Bạn nêm thêm tiêu, muối, giấm, đường và nước mắm vào trộn đều với lửa lớn rồi hạ lửa nhỏ đun đến khi sền sệt.

sa tế tỏi ớt
sa tế tôm khô

1.3. Sa tế Thái Lan

Sa tế Thái Lan là một loại gia vị cay nồng, thơm ngon, được dùng để chấm hoặc nêm nếm các món ăn như gà nướng, bò nướng, lẩu, mì xào… Sa tế Thái Lan có nguồn gốc từ Ấn Độ và được du nhập vào Thái Lan qua các thương nhân Hồi giáo. Sa tế Thái Lan có thành phần chính là tôm khô, ớt, tỏi, hành, đường, muối, dầu ăn và nước cốt chanh.

Cách làm sa tế Thái Lan khá đơn giản và bạn có thể thử làm tại nhà theo các bước sau:

Bước 1: Sơ chế nguyên liệu. Bạn cần chuẩn bị khoảng 100g tôm khô, 200g ớt tươi (có thể dùng ớt đỏ hoặc xanh tuỳ theo sở thích), 50g tỏi băm nhỏ, 50g hành tím băm nhỏ, 4 muỗng canh đường, 2 muỗng canh muối, 1/4 chén dầu ăn và 1/4 chén nước cốt chanh. Bạn rửa sạch tôm khô và để ráo nước, sau đó dùng dao thái nhỏ hoặc xay nhuyễn. Bạn rửa sạch ớt và cắt bỏ cuống, sau đó dùng dao thái nhỏ hoặc xay nhuyễn. Bạn để riêng các nguyên liệu trong các bát nhỏ.

Bước 2: Phi thơm tỏi và hành. Bạn cho dầu ăn vào chảo và đun nóng trên bếp lửa vừa. Khi dầu nóng, bạn cho tỏi và hành vào phi thơm cho vàng giòn. Bạn lưu ý không để tỏi và hành cháy đen vì sẽ làm mất đi hương vị của sa tế.

Bước 3: Nấu sa tế. Sau khi phi thơm tỏi và hành, bạn cho tôm khô vào chảo và xào đều với dầu. Bạn để lửa nhỏ và xào khoảng 10 phút cho tôm khô chín và giòn. Sau đó, bạn cho ớt vào chảo và xào đều với tôm khô. Bạn để lửa vừa và xào khoảng 15 phút cho ớt mềm và ngấm gia vị. Tiếp theo, bạn cho đường và muối vào chảo và xào đều với các nguyên liệu khác. Bạn nêm nếm cho vừa khẩu vị của bạn. Cuối cùng, bạn cho nước cốt chanh vào chảo và xào đều một lần nữa. Bạn để lửa nhỏ và xào khoảng 5 phút cho sa tế sánh lại và thấm đẫm hương vị.

Bước 4: Đóng gói sa tế. Sau khi nấu xong sa tế, bạn để nguội hoàn toàn rồi cho vào lọ kín hoặc hộp nhựa sạch. Bạn có thể để sa tế trong ngăn mát tủ lạnh hoặc trong ngăn đông để dùng dần.

sa tế thái lan
sate thái lan

2. Theo nguyên liệu làm

Sa tế cũng có thể được phân loại theo các nguyên liệu chính được sử dụng trong các công thức làm sate. Mỗi loại satay được chế biến theo các công thức riêng sẽ có hương vị và độ cay khác nhau.

»»» Tham khảo thêm: Cách làm 4 loại Sa tế thơm ngon, phổ biến nhất hiện nay

2.1. Sa tế ớt cay

Sa tế ớt cay là một loại sa tế được làm từ ớt, tỏi, hành tím, gừng, dầu ăn và các gia vị như đường, muối, nước mắm. Sa tế ớt cay có hương vị cay nồng, thơm lừng và đậm đà. Sa tế ớt cay có thể dùng để ăn kèm với các món bún, phở, lẩu hoặc cho vào các món kho xào để tăng hương vị. Sa tế ớt cay cũng có nhiều công dụng như kích thích tiêu hóa, giảm cảm giác mệt mỏi, tăng sức đề kháng và chống viêm nhiễm.

Để làm sa tế ớt cay, bạn có thể sử dụng nhiều loại ớt khác nhau tuỳ theo sở thích và độ cay mong muốn. Các loại ớt phổ biến để làm sa tế ớt cay là ớt sừng, ớt chỉ thiên hoặc ớt hiểm. Bạn có thể điều chỉnh lượng tỏi, hành tím, muối, đường trong công thức để có hương vị phù hợp. Bạn cũng có thể giảm độ cay của sa tế ớt bằng cách thêm dầu ăn hoặc đường vào trong quá trình chế biến.

sa tế ớt cay

2.2. Sa tế sả ớt

Sa tế sả ớt là một loại sa tế được làm từ ớt, tỏi, sả, dầu ăn và các gia vị khác. Sa tế sả ớt có hương vị cay nồng, thơm mát và đậm đà. Sa tế sả ớt có thể dùng để chấm, trộn, ướp hoặc nấu lẩu với các món ăn như bánh canh, bún bò Huế, hủ tiếu, mực nướng, tôm nướng, v.v.

Cách làm sa tế sả ớt khá đơn giản và dễ thực hiện. Bạn chỉ cần sơ chế nguyên liệu như ớt, tỏi, sả rồi xay hoặc giã nhuyễn. Sau đó bạn phi thơm tỏi trong dầu ăn rồi cho ớt và sả vào đảo đều. Bạn có thể điều chỉnh lượng muối, đường, nước tương để có hương vị phù hợp.

sa tế sả ớt

2.3. Sa tế tôm

Sa tế tôm là một loại sa tế được làm từ tôm khô, ớt, tỏi, hành tím, sả và các gia vị khác. Sa tế tôm có màu đỏ đẹp mắt, vị cay nồng, thơm lừng và đậm đà. Sa tế tôm có thể dùng để chấm, trộn, ướp hoặc nấu lẩu với các món ăn như bánh canh, bún bò Huế, hủ tiếu, mực nướng, tôm nướng, v.v.

Cách làm sa tế tôm khô khá đơn giản và dễ thực hiện. Bạn chỉ cần sơ chế nguyên liệu như tôm khô, ớt, tỏi, hành tím, sả và các gia vị rồi xay hoặc giã nhuyễn. Sau đó bạn phi thơm tỏi trong dầu ăn rồi chotôm khô, ớt và sả vào đảo đều. Bạn có thể điều chỉnh lượng muối, đường, nước tương để có hương vị phù hợp.

sa tế tôm khô

Kết Luận

Trên đây là những kiến thức về nguồn gốc ra đời của sa tế và các loại sa tế đang được ưa chuộng và sử dụng phổ biến nhất hiện nay.

Ngoài những loại sa tế được giới thiệu trong bài viết này thì cũng có rất nhiều các loại sate khác hiện đang được chế biến theo rất nhiều công thức khác nhau. Tuy nhiên những loại sate này thường chỉ có khẩu vị được ưa chuộng sử dụng cho 1 vùng miền nhất định.

Sate hiện nay rất đa dạng chủng loại và cũng được đóng gói với nhiều hình thức khác nhau để bảo quản được sử dụng lâu dài.

Satay sau khi được chế biến xong thì có thể đóng gói vào các hũ nhựa, thủy tinh và bảo quản trong tủ lạnh. Hoặc bạn cũng có thể sử dụng Máy đóng gói sa tế để đóng gói trong các bao bì đẹp mắt hơn với nhiều mức định lượng đóng gói khác nhau theo nhu cầu để kinh doanh.