Hoa sen và các loại hoa nói chung rất dễ mất màu khi sấy khô không đúng cách. Vì thế cần phải lựa chọn phương pháp sấy thích hợp để hoa không mất màu và hương vị. Có rất nhiều cách sấy khô hoa sen giữ màu mà các cơ sở sản xuất kinh doanh đang áp dụng nhưng đều có chung 1 bí quyết.
Các công nghệ sấy khô hoa sen phổ biến nhất hiện nay
Phương pháp sấy và phơi khô hoa sen thủ công truyền thống mất thời gian mà chất lượng kém, khó kiểm soát chất lượng. Vì vậy sẽ không được đề cập trong bài viết này.
Có 3 công nghệ sấy hoa sen đang được áp dụng hiệu quả và phổ biến nhất hiện nay. Tùy vào mức độ đầu tư, quy mô sản xuất của từng khách hàng mà có thể lựa chọn công nghệ sấy cũng như loại máy sấy hoa sen phù hợp.
Công nghệ sấy nhiệt hoa sen – Máy sấy nhiệt
Phương pháp này sẽ sử dụng các máy sấy cho phép cài đặt nhiệt độ thấp 300C-500C kết hợp với quạt đối lưu khí nóng để làm mất nước dần dần trong các cánh hoa sen. Loại này có giá thành thấp nhất vì thành phẩm hoa sen sau khi sấy khô bị biến đổi hình dạng, màu sắc không còn tự nhiên.
Công nghệ sấy lạnh – Máy sấy lạnh
Hoa sen được sấy khô nhờ sử dụng luồng không khí khô ở nhiệt độ thấp, độ ẩm thấp. Luồng không khí khô ở nhiệt độ thấp đối lưu trong buồng sấy giúp hoa sen khô ít bị phai màu và hình dạng ít thay đổi. Chất lượng thành phẩm tương đối đẹp mắt, và cũng là loại hoa khô được bán phổ biến nhất trên thị trường. Giá thành hợp lý, công suất sấy khô lớn, phù hợp nhất để sấy khô hoa sen.
Công nghệ sấy thăng hoa – Máy sấy thăng hoa
Khử nước và làm khô hoa sen ở nhiệt độ âm, giúp cho màu sắc và hình dáng tự nhiên của hoa sen được giữ nguyên vẹn. Giá thành của công nghệ sấy thăng hoa này rất đắt, công suất sấy mỗi mẻ không được nhiều. Phương pháp này phù hợp để sấy các sản phẩm có giá trị cao để xuất khẩu.
Cách sấy khô hoa sen bằng máy sấy để giữ nguyên màu tự nhiên
Trà hoa sen hay hoa sen sấy khô mang lại nhiều lợi ích lớn đối với sức khỏe. Vì vậy, quá trình làm hoa sen sấy khô khép kín đảm bảo an toàn và chất lượng. Để làm được một sản phẩm hoa sen sấy khô đạt chất lượng, tiêu chuẩn cao là điều không hề đơn giản. Để có thể làm tốt điều này, các bạn cần thực hiện tốt các bước sau đây.
Chọn thời điểm thu hoạch.
Tùy theo nhu cầu và mục đích sử dụng mà ta tiến hành thu hái hoa sen hồng theo từng thời điểm khác nhau.
- Chẳng hạn như bạn muốn làm trà nụ hoa sen thì phải thu hoạch khi chúng vừa ra nụ.
- Nếu như bạn muốn làm trà từ cánh hoa sen thì cần phải đợi chúng nở bung rồi mới thu hoạch.
Thu hái hoa vào thời điểm 8-9h sáng, khi giọt sương trên hoa vừa khô, ánh nắng mặt trời chưa gay gắt. Thời điểm này rất tốt để làm nên những mẻ hoa sen sấy khô chất lượng, tăng thêm hương vị thơm ngon.
Chọn nguyên liệu hoa sen.
Không phải bất cứ loại hoa sen nào cũng dùng để làm nguyên liệu sấy khô dùng làm trà, dược phẩm,… Nên lựa chọn nguyên liệu hoa sen phù hợp và thực hiện một cách cẩn thận, chi tiết.
- Bạn không nên sử dụng các loại hoa chứa hóa chất, không rõ nguồn gốc, xuất xứ.
- Nên lựa chọn loại hoa ở những địa điểm an toàn, không sử dụng hóa chất độc hại.
- Nên chọn mua loại hoa tươi màu sắc tươi sáng, không bị dập nát, không bị héo úa, sâu bệnh.
- Nên lựa chọn loại hoa sen nhiều cánh hoa loại này ngon phù hợp chế biến trà hoa sen khô.
Sơ chế hoa
Sơ chế hoa là làm sạch đất bùn, bụi bẩn, sinh vật dính trên những bông hoa tươi sau khi thu hoạch. Công đoạn này rất cần thiết để loại bỏ chất bẩn, bộ phận bị hỏng hoặc không cần thiết ở hoa sen.
Trà hoa sen được làm từ 3 bộ phận chính là cánh hoa, nụ hoa và nguyên bông hoa. Ngoài ra, nhụy hoa sen, hạt hoa sen, thân sen, đài sen, củ sen đều có tác dụng tốt đối với sức khỏe.
Tùy vào việc bạn muốn làm loại trà nào mà bạn cần sơ chế loại bộ phận đó. Sau khi đã lấy được bộ phận mình mong muốn, bước tiếp theo đó là rửa sạch đất bùn dính trên đó và để ráo nước. Bạn nên rửa hoa sen bằng tay nhẹ nhàng, cần thận để tránh làm dập nát, hư hại hoa.
Sấy khô hoa sen bằng máy sấy
Tiếp theo, chúng ta sẽ đến với bước quan trọng nhất trong quy trình làm trà hoa sen đó chính là sấy khô. Ở đây, mình xin chia sẻ với các bạn cách sấy hoa sen khô bằng máy sấy lạnh.
Ở đây, mình dùng máy sấy Khôi Minh. Đây là thương hiệu máy sấy đang nhận được rất nhiều đánh giá 5 sao về chất lượng từ hàng nghìn khách hàng.
Bước 1: Xếp hoa sen lên khay máy sấy.
Bạn tiến hành xếp bông hoa, cánh hoa hay nụ hoa hoặc các bộ phận khác của hoa tùy theo nhu cầu. Xếp đồng đều lên từng khay máy sấy, tránh xếp chồng chéo lên nhau sẽ lâu khô hơn. Nên giữ khoảng cách và độ thông thoáng để không khí lưu thông dễ dàng.
Bước 2: Cài đặt thời gian và nhiệt độ thích hợp để tiến hành sấy.
Hoa sen, đặc biệt là cánh hoa sen tương đối khó sấy để giữ nguyên màu sắc, hương vị. Do vậy nhiệt độ sấy phải thấp càng thấp càng tốt. Tùy theo mục đích sử dụng mà bạn có phương pháp sấy khác nhau. Nếu chỉ sấy cánh hoa sen thì nhiệt độ sấy nên cài đặt từ 35-60ºC là phù hợp. Còn về thời gian chúng ta nên cài đặt trong khoảng từ 4-6 tiếng là khô hoàn toàn. Sấy khô ở nhiệt độ thấp mới đảm bảo hoa khô đẹp, giữ màu sắc, chất dinh dưỡng.
Bước 3: Quá trình sấy hoàn thành.
Sau khi hoa sen khô hoàn toàn, quá trình sấy hoàn thành, bạn nên đưa hoa sen ra khỏi máy sấy. Tiến hành lấy ra khỏi khay rồi chờ nguội hoàn toàn. Sau đó, tiến hành bảo quản hoa sen khô để sử dụng dần.
Cách bảo quản hoa sen sấy khô
Công đoạn làm trà hoa sen khô không quá khó khăn nhưng mất nhiều công sức. Chúng ta nên chế biến hoa sen với số lượng lớn để sử dụng thời gian lâu dài. Hoa sen khô sử dụng lâu dài nên biện pháp bảo quản theo mục đích sử dụng rất cần thiết.
- Bạn có thể đóng gói trong túi nilong kín đáo, rộng rãi, nên cho thêm gói hút ẩm để bảo quản.
- Hoặc đóng gói bằng túi hút chân không nhằm hút hết không khí bên trong túi. Cách bảo quản này giữ hoa sen khô, không bị ẩm mốc mà hiệu quả bảo quản lâu bền. Tất nhiên phương pháp đóng gói hút chân không trà búp sen này cần phải sử dụng máy hút chân không.
Tác dụng của hoa sen sấy khô đối với sức khỏe.
Cách sấy khô hoa sen bằng máy sấy Khôi Minh, sen sấy khô giữ nguyên màu sắc và hương vị. Tác dụng của hoa sen cũng được bảo toàn sau khi đã sấy khô. Sản phẩm từ thân sen, đài sen củ sen, đài sen,… đều có tác dụng đối với sức khỏe. Hoa sen sấy thường được ứng dụng để pha trà, nước sen hay sử dụng trong chế biến thực phẩm: chè, xôi, cháo,…
Công dụng của hoa sen sấy khô:
- Ổn định huyết áp: Kali có trong sen giúp huyết áp ổn định, giúp điều hòa cơ thể và thanh nhiệt, giải độc.
- An thần: Trà tâm sen có tác dụng an thần giúp bạn dễ ngủ và có giấc ngủ sâu.
- Trị mụn: Hoa sen có thể làm giảm lượng bã nhờn nên có thể giảm mụn.
- Chống nhiễm trùng: Hai loại polysaccharide trong hạt sen có hiệu quả chống viêm rất lớn.
- Điều hòa miễn dịch.
- Tăng lipid máu và hoạt động tâm sinh lý.
Các thành phần của hoa sen sấy khô sẽ dễ dàng sử dụng và bảo quản trong thời gian dài. Có rất nhiều cách sử dụng sen sấy khô, như: chè sen, trà sen, nước hoa sen,…
Kết luận.
Hoa sen khô một sản phẩm ngày càng ưa chuộng trên thị trường trà hoa khô. Hoa sen sấy khô dùng để pha trà, chiết xuất nước hoa, làm mỹ phẩm, làm màu thực phẩm.
